sonraki »

[dürr-i can]

HANGİ YAŞTA NE ÖĞRETMELİ?

2-3 Yaş: Bu yaşlarda değer ve inançlar şekillenmeye, çocuğun kelime haznesi oturmaya başlıyor. Bu yaşlarda Allah, peygamber ve melek gibi kavramlar çocuğun çevresindeki konuşma ortamında sıklıkla kullanılmalı, maşallah, elhamdülillah, bismillah gibi ifadelerle çocuğun kelime haznesinde Allah'ın yerini alması sağlanmalıdır.

4-7 Yaş: Bu yaşlarda çocuklar soyut kavramları anlayamadığından Allah'ı somut bir şeyle kıyaslarlar. Bu normal karşılanmalıdır. Cevaplarda da soyuta kaçmak yerine somutun hep daha ötesi ifadeler kullanılmalıdır. Çocuk 'Allah'ın boyu bulutlardan da yüksek mi?' gibi bir soru sorarsa, 'Allah'ın boyu olmaz yavrum' demek yerine O'nu Cennette göreceğiz ama yıldızları da o havada tuttuğuna göre çok daha büyük olmalı' demek çocuğun somut sınırlarını zorlar ama soyuta da kaçmaz. Yine bu aralıkta çocuklar sorgulamaksızın duydukları her şeyi kabul ederler. Bu yaş aralığında çocuğa dün sen uyurken bulutlar yere inip senin başının altında yastık oldu deseniz bunu sorgulamazlar. Bu yaş aralığında daha sonraki sorgulama döneminde anlatılması zor olacak olan Allah'ın varlığı meselesi kolaylıkla kabul ettirilebilir. Bu yaş grubunun alt bölümleri de vardır:

4-5 Yaş: Çocukların sevgiyle ilgili kavramları öğrendiği yaşlardır. Bu yaşlarda çocuklara Allah'ın çocukları ne kadar çok sevdiği her fırsatta anlatılmalıdır. Çocuklara 'En çok kimi seviyorsun?' gibi sıradan bir soru yerine 'Allah'tan ve peygamberinden sonra en çok kimi seviyorsun?' sorusu sorulmalı, böylelikle Allah'ın herkesten çok sevilmesi gerektiği öğretilmelidir.

6-7 Yaş: Bu yaş çocuklarında kendilerini büyüklere ve özellikle de anne-babaya beğendirme eğilimi baskındır. Bu yaşlarda çocukların dua etmeleri, şükretmeleri, bismillah demeleri takdir edilmelidir. Çocuk 2 yaşından itibaren büyükleri taklit eder, ancak özellikle 6-7 yaşlarında bunu beğenilme amaçlı yapmaya başlar. Bu yaşlarda çocuğun gördüğü yerde ibadet etmek, sesli olarak dua etmek, insan ve hayvan sevgisini aile içinde ifade etmek önemlidir.

7-9 Yaş: Bu yaşlardaki çocuklar Allah'ın zatı ile ilgili sorular sormaya başlar. Çocukların arkadaşlarına 'Sen Allah'a inanıyor musun?' sorusunu sormaya başladıkları yaş bu yaştır. Çocuk ilk defa bu yaşta 'İnanılan ve inanılmayan bir Allah'ın var olduğunun' farkına varır. Bu yaş grubu çocuğu varlıklar âlemi ile onları yaratan arasında sevginin ötesindeki yaratıcılık ilişkisini kurmaya başlar. Allah'ın yaratan, duyan, bilen, gören, nimetleri veren, terbiye eden, rızık veren, hastalıkları iyileştiren Allah olduğu anlatılmalıdır. Bu açıdan bu yaşlardaki eğitim görme ve izleme temelli eğitim olmalıdır. Çocuğun etrafında gördüğü varlıkların renk, güzellik, şekil ve düzeninden haberdar olması, bunları fark edebilmesi ve bunları yaratanın Allah olduğunu anlaması sağlanmalıdır. Bu yaşlarda çocuk anne babasıyla oyun oynamayı bırakır ve arkadaşları ile televizyon izlemeye ve oyun oynamaya başlar. Bu sebeple din eğitiminin oyunlarla, neşe verici kitaplarla, çizgi filmlerle ve bulmacalarla verilmeye başlaması gerekir.

9-14 Yaş: Soyut düşünebilme kabiliyeti bu yaşlarda kazanılır. Bu yaşlarda çocuk iki zihni durum geliştirir. Bir taraftan soyut düşünebilirken, diğer taraftan ailesine ve aile büyüklerine karşı sorgulayıcı, reddedici, çatışmacı tepkiler geliştirir. Bu sebeple bu yıllardaki din eğitimi aile bireylerinden ziyade arkadaş çevresi, cami ve okulla verilmelidir. Babaanne ve dede gibi figürler bu yaşlarda anne babalardan daha etkili olabilir. Çocuklar bu yaşlarda kendi başlarına kitap okumaya başlayacaklarından veya televizyon seyredip internete gireceklerinden anne babanın sorumluluğu artarken kontrolü azalır. Bu da çevre faktörlerinin kontrol edebilmenin önemini artırır.
 

[dürr-i can]

dürr-i can