HACCIN RUKÛNLARI VE SÜNNETLERİ

HACCIN RUKÛNLARI
1. Niyet:
(İmam Şafi'ye göre)

2. İhram'a girmek:
Şarttır. Bir bakıma rukûndur. (Şafii, Ebu Hanife'ye göre)

3. Arafat'ta Vakfe Yapmak:
(Bütün mezheplere göre)

4. Ziyaret Tavafı:
Bu Arafat'ta vakfe edip kurbanları kestikten sonraki tavaftır. (Bütün mezheplere göre)

İMAM ŞAFİİ'NİN MEZHEBİNDE HACCIN FARZLARI BEŞTİR:

1. Niyet, 2. İhram, 3. Arafat'ta Vakfe, 4. Tavaf-ı İfada, 5. Safa ve Merve arasında Sa'y etmek (Kifayetu'l-Ehyar)

EBU HANİFE'YE (R.H.A.) GÖRE HACCIN VACİBLERİ:

1. Safa ve Merve arasında Yedi Kez Sa'y etmek:
"Safa ile Merve Allah'ın koyduğu nişanlardır. Kim Beyt'i (Kabe'yi) hacceder ve umre yaparsa, ikisini tavaf etmesinde bir günah yoktur. Kim gönüllü olarak bir hayır işlemek isterse, Allah ibadetleri hakkıyla kabul edip bilicidir." (Bakara: 158)

2. Müzdelife'de Vakfe Etmek:
Bu, kurbanın ilk günün gecesi Arafat'tan, akşam güneşin batımından sonra ayrıldığımız gecenin sabahı (10. Zilhicce) güneş doğmadan önce yapılır. Bunda kıbleye yönelip özellikle Sünnet'ten bildiğimiz duaları okumalıyız. Daha faziletlisi Kur'an okumaktır.
"Arafat'taki vakfeden ayrılıp (sel gibi Müzdelife'ye akın ettiğinizde) Meş'ar-i Haram'da Allah'ı anın." (Bakara: 198)

3. Şeytan Taşlamak:
Kurbanın ilk günü (10 Zilhicce) büyük cemre sabahtan akşama kadar, ikinci ve üçüncü günler ise, zevalde (öğleden sonra) taşlanır. Özür sahibi olanlara geceye kadar izin vardır. Önce ilk cemre (Akabe), sonra ortanca cemre, daha sonra da büyük cemre taşlaması yapılır.

4. Saçları Kesmek veya Kısaltmak:
Saçları kesmek, yani tıraş olmak, Kuran ve Sünnetle sabittir.

"Kurban yerine varıncaya kadar başlarınızı tıraş etmeyin. Kim sizden hasta ise veya başından şikayeti varsa, onun ya oruç, ya sadaka veya kurban olarak fidye (vermesi gerekir)."
(Bakara: 196)

Ebu Hanife'ye göre Hacc menasikinde vacib olan ameller sırasıyla yapılmalıdır. Bu sırayı bozanın, ceza kurbanı kesmesi gerekir. İmam Ebu Yusuf'a göre ise, tertibi bozmak kurbanı gerektirmez.
(Multeka'l Ebhur)

5. Tavaf-ı Sader (Mekke'den Ayrılış Tavafı):
Bu, Mekkeli olmayanların Mekke'den ayrılışlarındaki tavaftır. Bunda Safa ve Merve arasında Sa'y yapılmaz.

Vaciblerin terkinden dolayı, hacıya ceza olarak kurban kesmesi gerekir.

HACCIN SÜNNETLERİ

1. Tavaf-ı Kudum: Kabe'yi tavaf ederken ilk üç Şavt'da (dönmede) acele yürümek.

2. Safa ve Merve'de vadinin ortasına gelince hervelede (acele yürümek) bulunmak. (Şimdiki yeşil direkler arası)

3. Mina'da ve Müzdelife'de kalınca orada gelecemek.

4. Telbiye getirmek.

5. İbtiba (Tavafta sağ omuzu açık tutmak).

6. İlk üç şavtta (dönüşte) Remel yapmak.

İMAM EŞ-ŞAFİİ'YE (R.A.H.) GÖRE HACCIN SÜNNETLERİ:

1. Hacc'ı Umre'den önce yapmak. Buna Hacc-ı İfrad denir.

2. Telbiye:

"Lebbeyk Allahümme Lebbeyk, Lebbeyke La şerike leke lebbeyk innelhamde ve'n-n'mete leke ve'l mulke la şerike leke" diye duada bulunmak.
"Lebbeyk" diyen insan, Allah'ın kitabına iman etmeyi sadece diliyle söylemek değil, Allah'ın kitabının kendi hayatına olduğu gibi, insanların hayatlarına yön vermesi için mücadele etmeye söz vermiş olmaktadır. Lebbek, Allah'a teslimiyettir.

3. Tavaf-ı Kudum: Müslim'in sahihindeki rivayetinde, Allah Rasulü'nün (s.a.v.) Mekke'ye girince Ka'be'yi tavaf ettiği rivayet edilir.

4. Müzdelife'de gecelemek.

5. Tavaf'tan sonra iki rekat namaz kılmak.

6. Mina'da gecelemek. (İmam Nevevi bunu vacib görür.)

7. Veda Tavafı yapmak.

8. İhram için gusül abdesti almak. (Ahmed b. Hanbel)